Logo

Η άσκηση της Δημόσιας Διπλωματίας στην Ελλάδα και η Συμβολή της στη Διαμόρφωση της Εικόνας της Ελλάδας στο εξωτερικό

Μαρία Βαξεβανίδου
Προϊσταμένη Διεύθυνσης Διεθνούς Επικοινωνίας, Υπουργείο Εξωτερικών

1. Η άσκηση της Δημόσιας Διπλωματίας
Η Δημόσια Διπλωματία (ΔΔ) χαρακτηρίζεται ως η μορφή διπλωματίας «Ήπιας ισχύος» (soft power). Συγκεκριμένα, η ΔΔ αποσκοπεί στην προώθηση της εικόνας της χώρας στο εξωτερικό σε πολλούς τομείς πολιτικής, προβάλλοντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της. Σύμφωνα με τον Simon Anholt, η διεθνής εικόνα μιας χώρας δεν καθορίζεται μόνο από την κυβερνητική πολιτική, αλλά και από τις εξαγωγές, τις επενδύσεις, τον τουρισμό, την παιδεία/πολιτισμό κλπ.
Στην Ελλάδα, η Δημόσια Διπλωματία αποτελεί οριζόντια μορφή διπλωματίας που εξυπηρετεί όλες τις μορφές διπλωματίας (πολιτική, οικονομική, πολιτιστική, μορφωτική, τουριστική), και ασκείται από τον εξειδικευμένο Κλάδο Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας, ο οποίος απαρτίζεται από 180 στελέχη, αποφοίτων της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, υψηλής πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (100%), κατόχων μεταπτυχιακών ή/και διδακτορικών (80%) και με μέσο όρο επάρκειας 3-4 ξένων γλωσσών. k3

Σχήμα 1 Πανεπιστημιακή εκπαίδευση

Από απόψεως επαγγελματικής εμπειρίας στην άσκηση Δημόσιας Διπλωματίας, κατά τα στελέχη του Κλάδου έχουν μέσο όρο 14 έτη σε άσκηση καθηκόντων διεθνούς επικοινωνίας (συνολικά) και 10 έτη σε Γραφεία Τύπου Εξωτερικού, σε όργανα της ΕΕ, και σε διεθνείς οργανισμούς.k4

Σχήμα 2 Γνώση ξένων γλωσσών

Τα λειτουργούντα Γραφεία Δημόσιας Διπλωματίας είναι 29 την τρέχουσα χρονική περίοδο και είναι συγκεντρωμένα στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ στην Κίνα και την Αυστραλία. Φέτος το καλοκαίρι, επαναλειτούργησαν, μετά από αρκετά χρόνια αδράνειας, τα ΓΔΔ Σίδνευ, Σαγκάης, Βουκουρεστίου και Λος Άντζελες.t3

Τα Γραφεία Δημόσιας Διπλωματίας παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη σχέσεων με τα διεθνή κοινά, προβάλλοντας τα ισχυρά και συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, χρησιμοποιώντας πολλά εργαλεία άσκησης ΔΔ, που ενεργοποιούνται ανάλογα με τα ειδικά χαρακτηριστικά που παρουσιάζει κάθε χώρα. Επίσης τα αποτελέσματα των δράσεων ΔΔ είναι πολλαπλά και γίνονται εύκολα αντιληπτά, καθώς αλλάζει η εικόνα που διαμορφώνεται διεθνώς για τη χώρα.

1.1 Βέλτιστες πρακτικές (Best Practice) Δημόσιας Διπλωματίας
Μία βέλτιστη πρακτική ΔΔ θεωρείται η επικοινωνιακή διαχείριση της Ελληνικής Προεδρίας της Ελλάδας του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2014.
Η Ελλάδα ανέλαβε την Προεδρία έπειτα από μακρά περίοδο αρνητικής δημοσιότητας, οφειλόμενης εν πολλοίς στη σφοδρότητα της κρίσης που έπληξε την ελληνική οικονομία.
Κάτω από συνθήκες δημοσιονομικής προσαρμογής ο Κλάδος συνέβαλε στη διαμόρφωση της επικοινωνιακής στρατηγικής της Προεδρίας και στον συντονισμό επικοινωνιακών δράσεων των επιμέρους Υπουργείων και φορέων της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης.
• Ως υπεύθυνος της ομάδας επικοινωνίας και Αναπληρωτής Εκπρόσωπος της Προεδρίας ορίστηκε στέλεχος του Κλάδου Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας.
• Μία ομάδα με 13 μέλη του Κλάδου Συμβούλων και Γραμματέων με επικεφαλής στέλεχος του με καθήκοντα webmaster, σχεδίασε, σε συνεργασία με το Γραφείο Ελληνικής Προεδρίας, και διαχειρίστηκε την ιστοσελίδα και την εν γένει ψηφιακή παρουσία της Προεδρίας.
• Βασικό όχημα της ψηφιακής επικοινωνίας αποτέλεσε η ιστοσελίδα gr2014.eu., η οποία προβαλλόταν σε τέσσερις γλώσσες (ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά), με κείμενα που έγραφαν τα στελέχη του Κλάδου στις εν λόγω γλώσσες, χωρίς κόστος μεταφραστικών.t4

Αξίζει να σημειωθούν οι πολύ υψηλές επιδόσεις της ψηφιακής προβολής της Ελληνικής Προεδρίας, καθώς και ο υψηλός αριθμός διαπιστεύσεων δημοσιογράφων διεθνών ΜΜΕ.
Επιδόσεις της Ψηφιακής Προβολής
• 6.500 σελίδες της ιστοσελίδας gr2014.eu
• 460.000 επισκέπτες
• 3.500 συνδρομητές στο newsletter
• Twitter με 13.000 followers - ακολούθους
• 41.147 λεπτά από 270 video που παράχθηκαν
Διαπιστεύσεις ΜΜΕ
• 3.000 διαπιστεύσεις
• 20 συνεντεύξεις τύπου
• 550 διαπιστεύσεις για εκπρόσωπους ΜΜΕ για τον ECOFIN και 450 διαπιστεύσεις ΜΜΕ για το Άτυπο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων

Η οπτική ταυτότητα της Προεδρίας βραβεύτηκε με το χάλκινο μετάλλιο στην κατηγορία Brand Implementation των European Design Awards 2014.t5

Αξίζει να σημειωθεί ότι συνολικά η ιστοσελίδα και η οπτική ταυτότητα της Προεδρίας δεν κόστισαν στον Έλληνα φορολογούμενο πολίτη περισσότερα από 65.000 ευρώ, όταν προηγούμενες Προεδρίες, με τον θεσμό του outsourcing, είχαν δαπανήσει για τον ίδιο σκοπό πολλαπλάσια ποσά. Η δε λειτουργία της επικοινωνιακής ομάδας, η οποία λειτουργούσε σε 24ωρη βάση καθ’ όλη τη διάρκεια του εγχειρήματος της Ελληνικής Προεδρίας, είχε μηδενικό κόστος υπερωριακής εργασίας για τον φορολογούμενο πολίτη.
Το hashtag της Προεδρίας #gr2014eu επανειλημμένα χαρακτηρίστηκε από τις υπηρεσίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ως «Top hashtag of the Week».
Από την αρχή της Προεδρίας πραγματοποιήθηκαν περίπου 2.900 tweets, με το 97% εξ αυτών να αναπαράγεται με μέσο όρο 7 retweets ανά tweet.
Σημειώνεται ότι δεν υπήρξε ούτε ένα αρνητικό δημοσίευμα για την επικοινωνιακή παρουσία της Προεδρίας στο διάστημα του εξαμήνου, ενώ αντίθετα υπήρξαν πολλές επαινετικές αναφορές.
Υπογραμμίζεται ότι σύγχρονα επικοινωνιακά εργαλεία συνέβαλαν καθοριστικά στην ανατροπή στερεοτύπων για τη χώρα, τα οποία χαρακτηρίστηκαν ως βέλτιστη πρακτική για άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Πιο συγκεκριμένα, η Ιταλία εξεδήλωσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη ψηφιακή επικοινωνία μέσω twitter της Ελληνικής Προεδρίας, ενώ Κυβερνήσεις χωρών όπως η Λετονία, η Σλοβακία και η Βουλγαρία ζήτησαν την παροχή τεχνογνωσίας για τις δικές τους Προεδρίες. Αυτό συνέβη με δύο τρόπους: είτε απέστειλαν εκπροσώπους τους για να αντλήσουν τεχνογνωσία από τα στελέχη του Κλάδου Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας, είτε προσκάλεσαν στελέχη προκειμένου να μεταφέρουν την τεχνογνωσίας τους σε δικά τους στελέχη. Η πρακτική αυτή ανέδειξε τόσο τη μέθοδο όσο και την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθείται για μια αποτελεσματική Δημόσια Διπλωματία.
2η Βέλτιστη Πρακτική Άσκησης Δημόσιας Διπλωματίας
Μία άλλη βέλτιστη πρακτική ΔΔ αποτελεί το έτος Ελλάδας-Ρωσίας. O κλάδος Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας σήκωσε το κύριο βάρος ως προς τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της επικοινωνιακής προβολής του έτους «2016 Η Ελλάδα στην Ρωσία και η Ρωσία στην Ελλάδα». Η Ομάδα Εργασίας που συστήθηκε στην ΓΓΕΕ ειδικά για αυτό το project, αποτελούμενη εξ ολοκλήρου από μέλη του κλάδου, πραγματοποίησε τέσσερις δράσεις αιχμής: 1. επίσημη ιστοσελίδα, 2. μέσα κοινωνικής δικτύωσης Έτους, 3. press-trips και 4. παιδικός διαγωνισμός ζωγραφικής. Επιπλέον, οργάνωσε μεγάλο αριθμό παράλληλων εκδηλώσεων και ενεργειών προβολής και στήριξε επικοινωνιακά όλες τις δράσεις του Αφιερωματικού Έτους.t6

Σχήμα 3 Επισκεψιμότητα ιστοσελίδας και μέσων κοινωνικής δικτύωσης


Το highlight του Έτους ήταν η διοργάνωση, μέσω της επίσημης ιστοσελίδας, του παιδικού διαγωνισμού ζωγραφικής με τίτλο «Τι είναι για μένα η Ελλάδα», που απευθυνόταν σε παιδιά από την Ρωσία ηλικίας 6-10 ετών. Στόχος του διαγωνισμού ήταν να ενισχυθεί η αναγνωσιμότητα της χώρας μεταξύ του νεαρότερης ηλικίας ρωσικού κοινού, αυξάνοντας, παράλληλα, το ενδιαφέρον για την Ελλάδα και σε ευρύτερες κατηγορίες πληθυσμού, μέσα από τη δημοσιοποίηση στην ιστοσελίδα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο διαγωνισμός διεξήχθη σε 2 φάσεις: στην πρώτη (1.9 - 31.10.2016), τα παιδιά εκλήθησαν τα καταθέσουν τα έργα τους ηλεκτρονικά, ενώ στη δεύτερη μία κριτική επιτροπή, αποτελούμενη από εικαστικούς και ειδικευμένους παιδαγωγούς, αξιολόγησε τις συμμετοχές και επέλεξε 20 έργα, τα οποία στην συνέχεια αναρτήθηκαν στην ιστοσελίδα, όπου μπορούσε το ευρύ κοινό να ψηφίσει και να επιλέξει τους τελικούς νικητές.
Κατατέθηκαν περίπου 1200 συμμετοχές από 58 περιφέρειες της Ρωσίας. Για την προώθηση του διαγωνισμού στο ρωσικό κοινό, η Ομάδα Εργασίας σε συνεργασία με το Web TV της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης-Επικοινωνίας:
- Δημιούργησε τηλεοπτικό σποτ με συμμετοχή της ηθοποιού Ταμίλλα Κουλίεβα και παιδιών του ρωσικού σχολείου MIR που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα.
- Το σποτάκι προωθήθηκε σε ρωσικούς τηλεοπτικούς σταθμούς και τον Ρώσο Συντονιστή του Έτους, Μιχαήλ Σβιτκόι. Επιπλέον, μαζί με δελτίο Τύπου, ενημερωτικό υλικό, ηλεκτρονική αφίσα και σύνδεσμο με την ιστοσελίδα του Έτους, προωθήθηκε σε ρωσικές ιστοσελίδες με θέματα διαγωνισμών.
- Αξιοποίησε τον κατάλογο των επαφών που δημιούργησε με τους δημοσιογράφους που συμμετείχαν στα press trips που έγιναν κατά τη διάρκεια του Έτους για την προώθηση του διαγωνισμού στα μέσα που εργάζονταν και σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.
1.2 Δημιουργία ψηφιακού υλικού στην Κ.Υ.
Το Τμήμα Ψηφιακής Επικοινωνίας της Διεύθυνση Διπλωματίας Μέσων Ενημέρωσης
ασχολείται με την παραγωγή πρωτότυπου υλικού σε ψηφιακή μορφή, παρουσιάζοντας το σύγχρονο πρόσωπο της Ελλάδας σε πολλούς τομείς. Πρόκειται για ξενόγλωσσα online ειδησεογραφικά περιοδικά, που παρουσιάζουν την εξωστρεφή πλευρά της Ελλάδας και διαθέτουν περιεχόμενο που προσαρμόζεται στην οπτική του διεθνούς αναγνώστη.
Τα δελτία αυτά εκδίδονται σε πέντε ξένες γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, ισπανικά και ιταλικά).t7

Το περιεχόμενο των δελτίων αυτών αποτελεί πληροφοριακό υλικό που αναρτάται στα κοινωνικά δίκτυα των Ελληνικών Πρεσβειών στο εξωτερικό. Επίσης, τα δελτία αυτά έχουν μεγάλο αριθμό συνδρομητών από ξένους που διαμένουν στην Ελλάδα και ενημερώνονται για μια σειρά θεμάτων για τη χώρα μας στη μητρική τους γλώσσα.t8

Ανωτέρω παρουσιάζεται η πρόσφατη συνέντευξη του Γενικού Γραμματέα Δημόσιας Διπλωματίας, Θρησκευτικών και Προξενικών Υποθέσεων, κ. Αλεξανδρή, στο αγγλόγλωσσο δελτίο Greek News Agenda, όπου παρουσιάζει τους κεντρικούς άξονες άσκησης της Δημόσιας Διπλωματίας .

2. Η εικόνα της Ελλάδας στα διεθνή ΜΜΕ
Το Τμήμα Μελέτης και Ανάλυσης Διεθνών Μέσων Ενημέρωσης της Διεύθυνσης Διεθνούς Επικοινωνίας παρακολουθεί συστηματικά και αναλύει καθημερινά διεθνή δημοσιεύματα, εστιάζοντας σε 40 έγκυρα ΜΜΕ, μεγάλης εμβέλειας, όπως πρακτορεία ειδήσεων, εφημερίδες και ιστοσελίδες, σε ΗΠΑ, Μεγάλη Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία.k2

Σχήμα 4 Διαγραμματική παρουσίαση του όγκου των δημοσιευμάτων για την Ελλάδα
Πηγή: Τμήμα Ανάλυσης και Μελέτης Διεθνών ΜΜΕ επί 40 διεθνών ΜΜΕ Γερμανίας, Γαλλίας, Μ. Βρετανίας, ΗΠΑ

Στο ανωτέρω σχήμα 4 δίδεται η διαγραμματική παρουσίαση του όγκου των δημοσιευμάτων για ένα χρονικό διάστημα 52 μηνών, από τον Ιούνιο του 2015 έως τον Οκτώβριο του 2019. Με την μπλε γραμμή εμφανίζεται το σύνολο των δημοσιευμάτων για θέματα άμεσου ελληνικού ενδιαφέροντος στους τομείς της Οικονομίας και της Πολιτικής.
Με την κόκκινη γραμμή παρουσιάζεται το σύνολο των δημοσιευμάτων για όλους τους τομείς που αφορούν την Ελλάδα. Το κύριο χαρακτηριστικό της εξεταζόμενης περιόδου είναι ο τεράστιος όγκος δημοσιευμάτων τον Ιούνιο του 2015, όπου η μπλε και η κόκκινη γραμμή σχεδόν ταυτίζονται, καθώς το σύνολο των δημοσιευμάτων ασχολούνταν με το ενδεχόμενο ενός Grexit και την πιθανότητα της χρεοκοπίας της χώρας μας.
Επιπλέον, από τον Αύγουστο του 2015 έως και τον Απρίλιο του 2016 ένα σημαντικό μέρος των δημοσιευμάτων αφορά την προσφυγική κρίση, ενώ από τις αρχές του 2018 έως τέλη του 2018 ένα σημαντικό μέρος των δημοσιευμάτων αφορά στην εξωτερική πολιτική (Συμφωνία Πρεσπών, Βόρεια Μακεδονία και ελληνοτουρκικά).k1

Σχήμα 5 Ποσοστό θετικών – αρνητικών δημοσιευμάτων σε διάστημα 52 μηνών
Πηγή: Τμήμα Ανάλυσης και Μελέτης Διεθνών ΜΜΕ επί 40 διεθνών ΜΜΕ Γερμανίας, Γαλλίας, Μ. Βρετανίας, ΗΠΑ

Η πιο αρνητική ημέρα στα διεθνή ΜΜΕ για την εικόνα της Ελλάδας ήταν η 29η Ιουνίου 2015, η πρώτη εργάσιμη ημέρα αμέσως μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος. Μόνο εκείνη την ημέρα υπήρξαν συνολικά 175 δημοσιεύματα από 40 ΜΜΕ Γερμανίας, Γαλλίας, Μ. Βρετανίας και ΗΠΑ, εκ των οποίων μόλις τα 7 δημοσιεύματα (4%) ήταν θετικά, ενώ αρνητικά ήταν 110 δημοσιεύματα (63%) και μάλιστα τα περισσότερα είχαν μεγάλη οξύτητα αρνητικότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελούν 67 δημοσιεύματα γερμανικών ΜΜΕ, εκ των οποίων τα 52 ήταν αρνητικά (78%) και μόλις 1 δημοσίευμα θετικό.
Σε μία άλλη χώρα, στην Ολλανδία - αρκετά συγγενή με τη Γερμανία - είχαν καταγραφεί 75 αρνητικά δημοσιεύματα, παρά ο γεγονός ότι το προηγούμενο διάστημα είχε αντιστραφεί σε πολύ μεγάλο βαθμό το κλίμα για την Ελλάδα με στοχευμένες επικοινωνιακές πολιτικές.
Δεν έχει καταγραφεί σε καμιά έρευνα της Υπηρεσίας τέτοιο ποσοστό αρνητικότητας για την Ελλάδα, τουλάχιστον την τελευταία 20ετία.t11

Σχήμα 6 Ποσοστό θετικών – αρνητικών δημοσιευμάτων – Συγκριτική παρουσίαση

Υπάρχει μια ξεκάθαρη αντιστροφή του δίπολου θετικό/αρνητικό το πρώτο εξάμηνο του 2019 σε σχέση με την περίοδο Ιουλίου – Οκτωβρίου του τρέχοντος έτους. Ενώ το πρώτο εξάμηνο του 2019 ο αριθμός των αρνητικών δημοσιευμάτων είναι μεγαλύτερος των θετικών, από τον Ιούλιο του 2019 αυξάνεται ο αριθμός των θετικών δημοσιευμάτων για την Ελλάδα και είναι για πρώτη φορά μεγαλύτερος των αρνητικών, τείνοντας να διαμορφωθεί μία εικόνα της χώρας την οποία συναντούσαμε προ κρίσης (2006).k1

Σχήμα 7 Αξιολόγηση δημοσιευμάτων (2018-2019)

Στο ανωτέρω σχήμα 7, με την πράσινη γραμμή απεικονίζονται τα θετικά δημοσιεύματα και με την κόκκινη τα αρνητικά. Είναι εμφανής η τάση βελτίωσης της εικόνας της Ελλάδας σε θέματα που αφορούν την Οικονομία και την Πολιτική στα διεθνή ΜΜΕ από τον Ιούλιο 2019 και μετά.t13

Σχήμα 8 Αριθμός δημοσιευμάτων για Προσφυγικό – Μεταναστευτικό

Επισημαίνεται ο μεγάλος όγκος στον αριθμό των δημοσιευμάτων για την περίοδο από Αύγουστο 2015 έως Απρίλιο 2016 ως απόρροια της μεγάλης αύξησης των προσφυγικών ροών και της σχετικής συμφωνίας Τουρκίας-ΕΕ. Από το καλοκαίρι του 2016 έως το καλοκαίρι 2019 υποχωρεί ο όγκος των δημοσιευμάτων χάρη στην μείωση των ροών, για να αυξηθεί και πάλι σημαντικά μετά από τον Αύγουστο του 2019 λόγω της νέας αύξησης των ροών, χωρίς να φτάνει, παρ’ όλα αυτά, το μέγεθος του όγκου της διετίας 2015-2016. Πρόκληση συνιστά η αυξητική τάση των δημοσιευμάτων σε συνδυασμό με το έντονα αρνητικό πρόσημο τους.
Σημειώνεται ότι το μόνο θέμα που έως σήμερα έχει αρνητικό πρόσημο για την Ελλάδα είναι το Μεταναστευτικό – Προσφυγικό, θέμα που θα εξετασθεί επισταμένως μετά τη νομοθετική ρύθμιση και τη λήψη μέτρων από την Κυβέρνηση.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί ότι η παρουσία του Πρωθυπουργού σε διάφορες πρωτεύουσες σε όλο τον κόσμο δημιουργεί θετικά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, είναι αξιοσημείωτο το ενδιαφέρον των διεθνών ΜΜΕ για την παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού στη Γ.Σ του Ο.Η.Ε. (23-30/9/2019). Συνολικά καταγράφηκαν 87 δημοσιεύματα, εκ των οποίων 75% αξιολογούνται ως θετικά, ενώ δεν παρατηρούνται αμιγώς αρνητικά δημοσιεύματα. Ως προς τη γεωγραφική κατανομή των δημοσιευμάτων, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον δείχνουν τα βαλκανικά ΜΜΕ, με τα αλβανικά να υπερέχουν αριθμητικά, γεγονός που αποδεικνύει το ρόλο που η Ελλάδα εξακολουθεί να παίζει στα Βαλκάνια.t14

Σχήμα 9 Αριθμός δημοσιευμάτων κάλυψης επίσκεψης Πρωθυπουργού στη ΓΣ του ΟΗΕ (23-30/9/2019) ανά χώρα

2.1 Διεθνής δείκτης μέτρησης της διεθνούς εικόνας της χώρας
Σύμφωνα με το διεθνή δείκτη μέτρησης της διεθνούς εικόνας χωρών (Public Diplomacy INDEX – Soft Power 30) του USC Center on Public Diplomacy , η εικόνα της Ελλάδας βρίσκεται στο κάτω μέρος της κατάταξης, πίσω από χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχία.
Εκείνο που είναι αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η μέτρηση της κοινής γνώμης απλών πολιτών ξένων χωρών (polling) κατατάσσει τη χώρα σε καλύτερη θέση (περίπου 22η) σε σχέση με τις πραγματικές μετρήσεις στις επιδόσεις της χώρας (ψηφιακός μετασχηματισμός 29η θέση, επιχειρησιακό περιβάλλον 28η θέση, εκπαίδευση 28η θέση, πολιτισμός 23η θέση, διεθνείς σχέσεις (Global Εngagement) 22η θέση, διακυβέρνηση 25η θέση). Αυτό σημαίνει ότι η επικοινωνιακή πολιτική της χώρας είναι αποτελεσματική και αποδίδει, δημιουργώντας μία πολύ καλύτερη εικόνα στα διεθνή κοινά από ό,τι πραγματικά είναι.
Για το έτος 2019, στην ετήσια Έκθεση επισημαίνεται ότι παρά το γεγονός ότι η χώρα φαίνεται να πέφτει το 2019 κατά δύο μονάδες σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, εντούτοις, η εκλογή της πρώτης κυβέρνησης της χώρας μετά την έξοδο από τα μνημόνια έχει ενθουσιάσει ξένους ηγέτες, οι οποίοι σέβονται ευρέως τον νέο Πρωθυπουργό.t15

Παρά την πτώση της κατάταξης της Ελλάδας, εάν η νέα κυβέρνηση εκπληρώσει ό, τι υπόσχεται: μεταρρυθμίσεις τόσο για τους διεθνείς επενδυτές όσο και για τους νέους που αντιμετωπίζουν το υψηλό επίπεδο ανεργίας, τότε δεν θεωρείται υπερβολικό να ειπωθεί ότι η Ελλάδα δύναται να βελτιώσει την κατάταξή της.
Σύμφωνα με τον διεθνή δείκτη, η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει μεγάλο έλλειμμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Καθώς οι εντάσεις μεταξύ της Ελλάδας και του ανατολικού γείτονα συνεχίζουν να αυξάνονται και οι διεθνείς οργανισμοί βρίσκονται σε έντονο ανταγωνισμό, εκτιμάται ότι η ψηφιακή διπλωματία θα μπορούσε να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για να δηλώσει με σαφήνεια τις ελληνικές προτεραιότητες.
Προκειμένου η Ελλάδα να φτάσει και να ξεπεράσει τις προηγούμενες επιδόσεις της, πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειές της στη βελτίωση της ψηφιακής διπλωματίας της, η οποία θα μπορούσε να συμπληρώσει και θα ενισχύσει την ισχυρή πολιτιστική της αναγνώριση. Η νέα Ελληνική Κυβέρνηση – καταλήγει η Έκθεση – έχει άφθονες ευκαιρίες να χρησιμοποιήσει αποτελεσματικά το δυναμικό της Δημόσιας Διπλωματίας διεθνώς και να αποβάλει την εικόνα της λιτότητας που την έχει πλήξει.

2.2 Το νέο πρόσωπο της Δημόσιας Διπλωματίας στην Ελλάδα
Σημειώνεται ότι με το ΠΔ 81 - ΦΕΚ 119/8.7.2019, την επομένη των εκλογών και σχηματισμού της νέας Κυβέρνησης στην Ελλάδα, έγινε μεταφορά του Κλάδου Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας στο Υπουργείο Εξωτερικών, καθώς και μεταφορά αρμοδιοτήτων της Διεύθυνσης Διεθνούς Επικοινωνίας, της Διεύθυνσης Διπλωματίας Μέσων Ενημέρωσης και των Γραφείων Τύπου και Επικοινωνίας Εξωτερικού, τα οποία μετονομάστηκαν σε Γραφεία Δημόσιας Διπλωματίας.
Επίσης με το ΠΔ 84 – ΦΕΚ 123 Α΄/17.7.2019, συστήθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών Γενική Γραμματεία Δημόσιας Διπλωματίας, Θρησκευτικών και Προξενικών Υποθέσεων και τοποθετήθηκε για πρώτη φορά Γενικός Γραμματέας, αρμόδιος για τη Δημόσια Διπλωματία της χώρας.
Η σημαντική αυτή πολιτική απόφαση ικανοποίησε την πάγια θέση του Κλάδου Συμβούλων και Γραμματέων Επικοινωνίας για συντονισμό των δομών εξωτερικού κάτω από κοινό υπηρεσιακό φορέα για αποτελεσματική άσκηση της διεθνούς πολιτικής της χώρας, με στόχο την αξιοποίηση δομών, τη μείωση δαπανών, και την αύξηση της αποτελεσματικότητας κυρίως με την εμπέδωση της σημασίας της Δημόσιας Διπλωματίας.
Σήμερα λειτουργούν 29 γραφεία Δημόσιας Διπλωματίας σε όλο τον κόσμο, κυρίως σε χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, και με ελάχιστη παρουσία στη Μέση Ανατολή και την Ασία. Υπάρχει ένα τεράστιο δυναμικό που μπορεί να αξιοποιηθεί σε άλλες γεωγρραφικές ζώνες, πως στον Καναδά, στη Νότια Αμερική, στην Αφρική και την Ασία, όπου υπάρχει τεράστιο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, από πλευράς επενδύσεων και συμμετοχής σε διεθνούς οργανισμούς, αλλά και από πλευράς ελληνικής ομογένειας, κοιτίδων ελληνισμού και φιλελληνισμού που χρήζουν ευρύτερης ανάπτυξης και καλλιέργειας σχέσεων.
ΒΙΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Anholt, S. (2003) ‘Brand New Justice: The upside of global branding’ Oxford: Butterworth-Heinemann.
2. Anholt, S. (2007) Competitive Identity. The New Brand Management for Nations, Cities and Regions. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
3. Anholt, S. (2008) ‘Editorial: Place branding: Is it marketing, or isn't it?’ Place Branding and Public Diplomacy Vol. 4, No.1.
4. Anholt, S. “Anholt-GMI Nation Brands Index,” General Reports 2010, 2011, 2012-13, 2014-15, www.nationbrandsindex.com
5. Anholt, Simon (2006): Public diplomacy and place branding: Where’s the link? In: Place Branding and Public Diplomacy, Vol. 2, 271-275.
6. Anholt, Simon (2011): Beyond the nation brand: The role of image and identity in international relations. In: Journal of Public Diplomacy, Vol. 2, No. 1, 6-12.
7. Gilboa, E. (2008) ‘Searching for a Theory of Public Diplomacy’ The Annals of The American Academy of Political and Social Science, Vol. 616. pp. 55-77.
8. Leonard, M., Stead, C. and Smewing, C. (2002) ‘Public Diplomacy’, London: The Foreign Policy Centre.
9. Leonard, M., Stead, C., Smewing, C. (2002) ‘Public diplomacy’, London.
10. Melissen, J. (2005). Public diplomacy: in tandem with branding. In Government Communication: The Dutch Experience. Government Information Service, Ministry of General Affairs. The Hague: Opmeer Printing.
11. Melissen, J. (2005). The new public diplomacy: Soft power in international relations. Basingstoke (UK) New York: Palgrave Macmillan.
12. Nye, J. Jr. (2004). Soft Power. The Means to Success in World Politics. New York: Public Affairs.

******
Θερμές ευχαριστίες στους συναδέλφους μου του Τμήματος Ανάλυσης και Μελέτης Διεθνών Μέσων Ενημέρωσης που συνέβαλαν αποτελεσματικά στην ανάλυση των στοιχείων και στην διαγραμματική παρουσίαση τους.

 

© 2019 University of Piraeus. All rights reserved.