#DanceMuse : Λαϊκός πολιτισμός, διεπιστημονικότητα και καινοτομία σε ένα Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού
Το καινοτόμο ερευνητικό έργο #DanceMuse – Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού, το οποίο συνδέει την πολιτιστική κληρονομιά με τις σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες, παρουσιάστηκε στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, στο πλαίσιο ανοιχτής διάλεξης με θέμα «#DanceMuse, σχεδιασμός και υλοποίηση ενός καινοτόμου και διεπιστημονικού ερευνητικού έργου».
Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στην Αίθουσα Συνεδρίων του κεντρικού κτηρίου του Πανεπιστημίου Πειραιώς και εντάχθηκε στις εκπαιδευτικές δράσεις του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ψηφιακός Πολιτισμός, Έξυπνες Πόλεις, IoT και Προηγμένες Ψηφιακές Τεχνολογίες», με Διευθυντή τον Καθηγητή Δημήτριο Δ. Βέργαδο, Διευθυντή επίσης του Εργαστηρίου Ψηφιακού Πολιτισμού, Έξυπνων Πόλεων, Διαδικτύου των Πραγμάτων (IoT) και Προηγμένων Ψηφιακών Τεχνολογιών και Υπηρεσιών (DigiLab) και Κάτοχο (Chairholder) της Έδρας UNESCO «Creative Cities in Motion: Urban Sustainable Mobility and Utilization of Cultural Resources».
Το #DanceMuse αποτελεί αποτέλεσμα διεπιστημονικής σύμπραξης του Εργαστηρίου Γλώσσας, Λαογραφίας και Πολιτισμού, του Παν. Ιωαννίνων υπό τη διεύθυνση του Καθ. Χρήστου Παπακώστα, επιστημονικά υπεύθυνου και συντονιστή του έργου, με το DigiLab του Πανεπιστημίου Πειραιώς, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή Δημητρίου Δ. Βέργαδου, σε συνεργασία με τις εταιρείες Internet Business Hellas, Toolbox Consulting Services και Interoptics. Το ερευνητικό πρόγραμμα υλοποιήθηκε από τον Απρίλιο του 2025 έως τον Ιούνιο του 2026, με τη συμμετοχή ακαδημαϊκών, ερευνητών, μουσειολόγων, εικαστικών και εξειδικευμένων επαγγελματιών.
Κεντρικός στόχος του έργου είναι η βιωματική ανάδειξη του παραδοσιακού χορού, με έμφαση στην περιοχή της Ηπείρου, μέσα από ένα σύγχρονο μουσειολογικό αφήγημα που συνδέει τη ζώσα πολιτιστική κληρονομιά με την τεχνολογία και την τέχνη. Το #DanceMuse δημιουργεί μια φυσικοψηφιακή (phygital) μουσειακή εμπειρία, στην οποία ο φυσικός και ο ψηφιακός χώρος λειτουργούν συμπληρωματικά, αξιοποιώντας πρωτογενές υλικό από εθνογραφική έρευνα πεδίου και επιλεγμένο αρχειακό υλικό.
Κατά την παρουσίαση αναδείχθηκαν οι βασικές τεχνολογικές και μουσειολογικές εφαρμογές που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του έργου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται σύστημα τρισδιάστατης ψηφιοποίησης μουσειακού υλικού, τεχνολογία Motion Capture για την ψηφιακή καταγραφή της χορευτικής κίνησης και τη μετατροπή της σε ψηφιακά μοντέλα, καθώς και εφαρμογή Εικονικής Πραγματικότητας (VR), η οποία προσφέρει στον χρήστη μια εμβυθιστική εμπειρία σε διαδραστικό περιβάλλον 360°.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κινητό και συναρμολογούμενο υβριδικό εκθεσιακό μοντέλο του #DanceMuse, το οποίο συνδυάζει τον φυσικό εκθεσιακό χώρο με ψηφιακές εφαρμογές. Εκθεσιακά στοιχεία, φωτογραφική τεκμηρίωση, διαδραστικό περιεχόμενο μέσω QR, εθνογραφικά βίντεο και ένας κεντρικός immersive πυρήνας VR συνθέτουν ένα περιβάλλον σχεδιασμένο με αρχές συμμετοχικότητας, προσβασιμότητας και βιωματικής εμπειρίας.
Την παρουσίαση πραγματοποίησε η Κατερίνα Βασιλάκη, υποψήφια διδάκτορας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στη θεματική περιοχή «Εθνογραφικές Προσεγγίσεις του Λαϊκού Πολιτισμού» και συνεργάτιδα του DigiLab του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Στο πλαίσιο του #DanceMuse είχε αναλάβει τον συντονισμό των ομάδων σε όλα τα στάδια υλοποίησης, τον νοηματικό μουσειολογικό σχεδιασμό και συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Η παρουσίαση ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο η διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ Μουσειολογίας, Λαογραφίας, Ανθρωπολογίας, Πληροφορικής, πολιτιστικής διαχείρισης και τέχνης μπορεί να δημιουργήσει νέους τρόπους καταγραφής, ερμηνείας και διάδοσης της ζώσας πολιτιστικής κληρονομιάς. Μέσα από την πολυτροπική εθνογραφική έρευνα πεδίου, την ψηφιοποίηση τόσο των υλικών τεκμηρίων όσο και της ίδιας της χορευτικής κίνησης, το #DanceMuse επιχειρεί να μεταφέρει Το χορευτικό φαινόμενο ως πολιτισμικό στοιχείο στον ψηφιακό χώρο, διατηρώντας παράλληλα τη βιωματική και κοινωνική του διάσταση.
Το έργο «Υβριδικό Μουσείο Παραδοσιακού Χορού» (#DanceMuse – ΥΠ3ΤΑ-0561372) υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της δράσης «SUB1.1: Συμπράξεις Ερευνητικής Αριστείας» της υποδράσης «Στρατηγική για την Αριστεία στα Πανεπιστήμια και την Καινοτομία» (ID 16289), Ελλάδα 2.0 – Εθνικό Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU.
